Categories
Lekcje klasa 8

Conditionals typu 0 i 1 (okresy warunkowe)

Klasa 8

Okresy warunkowe służą do mówienia o warunku i jego skutku.

Najłatwiej zapamiętać:

Type 0 = fakty, prawa natury, rzeczy zawsze prawdziwe.

Type 1 = sytuacje możliwe w przyszłości.

1. Zero Conditional (Type 0)

Budowa

If + Present Simple, Present Simple

lub

Present Simple + if + Present Simple

Schemat

✅ If + Present Simple, Present Simple

✅ Present Simple if + Present Simple


Kiedy używamy?

Gdy mówimy o:

  • faktach
  • prawach natury
  • instrukcjach
  • rzeczach, które dzieją się zawsze

Przykłady

  • If you heat water, it boils. (Jeśli podgrzewasz wodę, ona wrze.)
  • If it rains, the ground gets wet. (Jeśli pada deszcz, ziemia jest mokra.)
  • If I drink coffee at night, I can’t sleep. (Jeśli piję kawę wieczorem, nie mogę spać.)
  • If you press this button, the computer starts. (Jeśli naciśniesz ten przycisk, komputer się uruchomi.)

Ważne

W obu częściach zdania używamy Present Simple.

✅ If it rains, I stay at home.

❌ If it rains, I will stay at home.

(To już będzie Type 1.)

2. First Conditional (Type 1)

Budowa

If + Present Simple, will + bezokolicznik

Schemat

✅ If + Present Simple, will + verb

✅ will + verb if + Present Simple


Kiedy używamy?

Gdy mówimy o:

  • przyszłości
  • realnych, możliwych sytuacjach
  • przewidywaniach

Przykłady

  • If it rains, I will stay at home. (Jeśli będzie padać, zostanę w domu.)
  • If you study hard, you will pass the exam. (Jeśli będziesz się pilnie uczyć, zdasz egzamin.)
  • If we hurry, we will catch the bus. (Jeśli się pospieszymy, zdążymy na autobus.)
  • If she calls me, I will help her. (Jeśli do mnie zadzwoni, pomogę jej.)

Najczęstszy błąd

Po if NIE używamy will.

✅ If it rains, I will stay at home.

❌ If it will rain, I will stay at home.

Dodatkowe słowa w Conditionals: when, unless, if not

W okresach warunkowych zamiast if często używamy także when, unless oraz if not.


1. WHEN = kiedy

Używamy, gdy jesteśmy pewni, że coś się wydarzy.

Porównaj:

If

  • If it rains, we will stay at home.
  • Jeśli będzie padać, zostaniemy w domu.
  • (Nie wiemy, czy będzie padać.)

When

  • When it rains, we stay at home.
  • Kiedy pada deszcz, zostajemy w domu.
  • (To nasza zwykła reakcja.)

Type 0

  • When water reaches 100°C, it boils.
  • Kiedy woda osiąga 100°C, wrze.
  • When I am tired, I go to bed early.
  • Kiedy jestem zmęczony, kładę się spać wcześnie.

Type 1

  • When I finish my homework, I will watch TV.
  • Kiedy skończę pracę domową, obejrzę telewizję.
  • When she arrives, we will start the lesson.
  • Kiedy ona przyjedzie, rozpoczniemy lekcję.

✅ Tak jak po if, po when nie używamy will.

Poprawnie:

  • When she arrives, we will start.

Niepoprawnie:

  • When she will arrive, we will start.

2. UNLESS = jeśli nie / chyba że

Unless = if not

Schemat

Unless + Present Simple, will + czasownik

lub

will + czasownik + unless + Present Simple


Przykłady

  • Unless you study, you will fail the test.
  • Jeśli nie będziesz się uczyć, nie zdasz testu.
  • Unless it stops raining, we will stay at home.
  • Jeśli nie przestanie padać, zostaniemy w domu.
  • Unless you hurry, you will miss the bus.
  • Jeśli się nie pospieszysz, spóźnisz się na autobus.

Równoważność

  • Unless you hurry, you will miss the bus.
  • If you do not hurry, you will miss the bus.

Znaczenie jest identyczne.


3. IF NOT = jeśli nie

To najprostszy sposób wyrażenia przeczenia warunku.

Przykłady

  • If you do not study, you will fail.
  • Jeśli nie będziesz się uczyć, nie zdasz.
  • If it does not rain, we will go for a walk.
  • Jeśli nie będzie padać, pójdziemy na spacer.
  • If she does not call me, I will send her a message.
  • Jeśli do mnie nie zadzwoni, wyślę jej wiadomość.

IF NOT czy UNLESS?

Obie formy są poprawne.

IF NOTUNLESS
If you don’t hurry, you’ll miss the bus.Unless you hurry, you’ll miss the bus.
If it doesn’t rain, we’ll go out.Unless it rains, we’ll stay home.
bardziej dosłownebardziej naturalne i krótsze
Egzamin ósmoklasisty – co warto zapamiętać?

Type 0

  • If / When + Present Simple → Present Simple

Examples

  • If you heat ice, it melts.
  • When water freezes, it becomes ice.

Type 1

  • If / When / Unless + Present Simple → will + czasownik

Examples

  • If I see Tom, I will tell him.
  • When I see Tom, I will tell him.
  • Unless I see Tom, I won’t tell him.

Szybka ściąga

✅ if = jeśli

✅ when = kiedy (gdy coś jest pewne lub powtarzalne)

✅ if not = jeśli nie

✅ unless = jeśli nie / chyba że

✅ Po if, when i unless nie używamy will.

BŁĄD: If it will rain, we will stay at home. ❌

POPRAWNIE: If it rains, we will stay at home. ✅

Formuła na egzamin

IF / WHEN / UNLESS + Present Simple → WILL + bezokolicznik ✅

Zadanie 1 str.16 Podręcznik

Water boils if you heat it to 100 degrees Celsius.
If you mix yellow and blue, you get green.
Alice is allergic to oranges. If she eats any, she feels very bad.
When Aunt Lucy visits us, she always brings a large box of homemade cookies.
They usually get sick when they travel by car or by bus.
How much does Mike pay when he takes a taxi from school?
What equipment do you need if you want to play hockey?
Notatka

Conditionals typu 0 (Zero Conditional) stosujemy do mówienia o faktach, prawach natury i sytuacjach, które zawsze są prawdziwe. Budowa: if/when + Present Simple, Present Simple. Słówko when oznacza „kiedy”, a if oznacza „jeśli”. Przykłady: Water boils if you heat it to 100°C. oraz When Aunt Lucy visits us, she always brings homemade cookies.

Conditionals typu 1 (First Conditional) stosujemy do mówienia o realnych i możliwych sytuacjach w przyszłości. Budowa: if/when/unless + Present Simple, will + czasownik. Słówko unless oznacza „jeśli nie”. Przykład: If it rains tomorrow, we will stay at home. Pamiętaj, że po if, when i unless nie używamy will.