This person has got long fair hair and blue eyes. This person is nice and patient. Who is it?

This person is tall and has got green eyes and short dark curly hair. This person is always punctual. Who is it?

The Statue of Liberty is a famous statue on an island in New York. It is a symbol of freedom and one of the most well‑known sights in the USA. You can take a ferry to see it up close.

Times Square is a very bright and busy place in the centre of New York. There are big advertisements, lights, and many tourists. It is very crowded, especially at night.

Central Park is a huge park in the middle of New York City. There are trees, lakes, and paths where people walk, relax, or ride bikes. It is a quiet place in a very busy city.

The Empire State Building is a tall skyscraper and one of the most famous buildings in New York. There is an observation deck at the top, and you can see a beautiful view of the whole city. It is a popular tourist attraction.

The Brooklyn Bridge is a famous bridge that connects Manhattan and Brooklyn. Many people walk or bike across it to see the beautiful view of the city. It is one of the most iconic landmarks in New York.

Broadway is a famous street in New York known for its theatres and musicals. You can watch many popular shows there. It is one of the most exciting places for entertainment in the city.

“The Big Apple” is a nickname for New York City. People use it to show that the city is important, exciting, and full of life. It is one of the most well‑known nicknames in the world.

Białowieska Puszcza to bardzo duży i stary las, który leży na terenie Polski i Białorusi. Jest jednym z największych i najcenniejszych lasów w Europie. Część puszczy znajduje się w Polsce i nazywa się Białowieski Park Narodowy. Można tam wejść tylko z przewodnikiem, aby chronić przyrodę.

Las jest wyjątkowy, ponieważ rośnie tu od czasów końca epoki lodowcowej. Oznacza to, że wiele roślin i zwierząt żyje tu w naturalnych warunkach, prawie bez wpływu człowieka.

Najbardziej znanym zwierzęciem puszczy jest żubr – największy ssak lądowy w Europie. Żubry są pod ochroną, ponieważ kiedyś było ich bardzo mało. Podczas II wojny światowej wojska niemieckie zabiły wiele żubrów, dlatego później trzeba było je ponownie sprowadzić i chronić.

W puszczy żyją także inne zwierzęta, takie jak wilki, rysie, jelenie, łosie oraz wiele gatunków ptaków. To świetne miejsce dla osób, które lubią obserwować przyrodę. Organizowane są tu specjalne wycieczki, na których można zobaczyć rzadkie ptaki i zwierzęta.

Białowieża Forest is a very big and old forest in Poland and Belarus. It is one of the most famous forests in Europe. The Polish part of the forest is called Białowieża National Park. People can enter this part only with a guide, because the forest is protected.

The forest is special because it has existed since the end of the Ice Age. Many plants and animals live here in natural conditions, without much human influence.

The most famous animal in the forest is the European bison. It is the biggest land animal in Europe. Bison are protected because many of them were killed in the past. During World War II, German soldiers killed a lot of bison, so later people had to bring them back and take care of them.

Other animals living in the forest include wolves, lynxes, deer, elk, and many different birds. Białowieża Forest is a great place for people who like nature. Visitors can join special birdwatching trips to see rare birds.

Where is Białowieża Forest located?

What is the Polish part of the forest called?

Why can people enter Białowieża National Park only with a guide?

Since when has the forest existed?

Why is Białowieża Forest special?

What is the most famous animal living in the forest?

Why are European bison protected?

What happened to many bison during World War II?

Name two predators that live in the forest.

Name two large herbivores that live in the forest.

Why is the forest a good place for people who like nature?

What can visitors do if they want to see rare birds?

Which two countries share Białowieża Forest?

What makes the forest natural and wild?

Why did people have to bring bison back after the war?

Białowieża Forest is located in Poland and Belarus.

The Polish part is called Białowieża National Park.

People can enter only with a guide because the forest is protected.

The forest has existed since the end of the Ice Age.

It is special because many plants and animals live there in natural, wild conditions.

The most famous animal is the European bison.

Bison are protected because many of them were killed in the past.

During World War II, German soldiers killed many bison.

Two predators are wolves and lynxes.

Two large herbivores are deer and elk.

It is a good place for nature lovers because many wild animals and birds live there.

Visitors can join birdwatching trips to see rare birds.

Poland and Belarus share Białowieża Forest.

The forest is natural and wild because it has existed since the Ice Age and people changed it very little.

People had to bring bison back because their population became very small after the war.

Używany do opisywania faktów i stałych informacji. Białowieża Forest is a very big and old forest. Many animals live in natural conditions.

Używana, gdy ważniejsza jest czynność niż wykonawca. Bison are protected. Many bison were killed during World War II.

Pokazuje, że coś zaczęło się w przeszłości i trwa do dziś. The forest has existed since the end of the Ice Age.

German soldiers killed many bison.

one of the most famous forests

the biggest land animal in Europe

Forest – /ˈfɒrɪst/ – nie czytamy „fo-rest”

Białowieża – /bʲa.woˈvʲe.ʐa/ (przybliżenie angielskie) Belarus – /ˌbeləˈruːs/

national – /ˈnæʃənəl/ – „sz” w środku

protected – /prəˈtektɪd/

European – /ˌjʊərəˈpiːən/ – „piːən” na końcu

bison – /ˈbaɪsən/ – „baj-sen”

species – /ˈspiːʃiːz/ – „sziiz” lynx – /lɪŋks/ elk – /elk/ guide – /ɡaɪd/ – „gajd”

rare – /reə(r)/ – trudna samogłoska

wildlife – /ˈwaɪldlaɪf/

• „Has existed since…” Może być trudne – oznacza, że coś zaczęło się dawno temu i trwa do dziś.

• „Natural conditions” Znaczy: środowisko bez dużego wpływu człowieka.

• „Protected by law” Zwierzyna jest chroniona – nie wolno jej zabijać ani niepokoić.

• „Birdwatching trips” Specjalne wycieczki, podczas których obserwuje się ptaki.

• „The biggest land animal in Europe” „Land animal” = zwierzę lądowe.

• „Share the forest between two countries” Las leży na terenie dwóch państw.

• „Little human influence” Człowiek prawie nie zmienił tego miejsca.

• „Rare birds / rare animals” „Rare” = rzadkie, trudne do zobaczenia.

Kapsuła czasu to specjalne pudełko lub koperta, do której wkładamy różne rzeczy z teraźniejszości — rysunki, zdjęcia, listy, opisy, małe pamiątki. Zamykamy ją i otwieramy dopiero za kilka lat, żeby zobaczyć:

• jak wyglądaliśmy,
• co lubiliśmy,
• co było dla nas ważne,
• jak zmieniliśmy się przez ten czas.

I’m Kuba. I’m eight.
I like sport and books.
I ride a skateboard and I swim at the weekend.
I read books every day.
I’ve got a sister, Weronika.
She’s ten. She likes winter, but I like summer.
I like animals and I’ve got a cat, Bulwa. It’s big and black.
I’ve got lots of friends.

Jestem Kuba. Mam osiem lat. Lubię sport i książki. Jeżdżę na deskorolce i pływam w weekend. Czytam książki codziennie. Mam siostrę, Weronikę. Ma dziesięć lat. Ona lubi zimę, ale ja lubię lato. Lubię zwierzęta i mam kota, Bulwę. Jest duży i czarny. Mam wielu przyjaciół.

I’m Ola. I’m eight. I like drawing and riding my bike. I play with my friends after school. I love summer because I can swim. I’ve got a little brother. His name is Franek. I’ve got a dog called Luna. She’s small and white.

I’m Bartek. I’m seven.
I like Maths and English.
I go to school with my best friend, Maks.
I play football at the weekend.
I’ve got a hamster. His name is Pixel.
I like winter because I can go sledging.

Jestem Bartek. Mam siedem lat. Lubię matematykę i angielski. Chodzę do szkoły z moim najlepszym przyjacielem, Maksem. Gram w piłkę nożną w weekend. Mam chomika. Ma na imię Pixel. Lubię zimę, bo mogę jeździć na sankach.

I’m Zosia. I’m eight.
I like music and dancing.
I listen to songs every day.
I’ve got a sister, Maja. She’s twelve.
We play board games together.
I’ve got a cat called Mimi. I love animals.

Jestem Zosia. Mam osiem lat.
Lubię muzykę i taniec.
Słucham piosenek codziennie.
Mam siostrę, Maję. Ma dwanaście lat.
Gramy razem w gry planszowe.
Mam kota o imieniu Mimi. Kocham zwierzęta.

Portret + 3 podpisy po angielsku (np. I like… I can… My favourite…).

Where are leprechauns from?

What colour clothes do leprechauns wear?

What do leprechauns have on their faces?

What do leprechauns like to do?

Where do they keep their gold?

What can you imagine when you see a rainbow?

What are leprechauns a symbol of?

They are from Ireland.

They wear green clothes (green jackets and green hats).

They have beards.

They like to play tricks.

They keep their gold in a pot at the end of the rainbow.

You can imagine a leprechaun hiding nearby.

They are a symbol of good luck.

English-speaking country — kraj anglojęzyczny

national colour — kolor narodowy

national symbol — symbol narodowy

shamrock — koniczynka

capital city — stolica

cathedral — katedra

patron saint — święty patron

celebrate — świętować

parade — parada

bagpipes — dudy

hurling — hurling (irlandzki sport)

stick — kij

goal — bramka

helmet — kask

protect — chronić

Tekst opisuje fakty, dlatego używa Present Simple:

• Ireland is…
• People celebrate…
• The ball can move…

The ball can move… — piłka może się poruszać

„can” + czasownik podstawowy

• can move, can hear

There is a lot of food — jest dużo jedzenia

There are parades — są parady

Ireland — /ˈaɪə.lənd/ — pierwsza sylaba jak „aj”

Dublin — /ˈdʌb.lɪn/ — „u” jak w „cup”

shamrock — /ˈʃæm.rɒk/ — „sh” jak w „sz”, ale krótkie „a”

cathedral — /kəˈθiː.drəl/ — trudne „th” (język między zęby)

patron — /ˈpeɪ.trən/ — „ei” jak „ej”

bagpipes — /ˈbæɡ.paɪps/ — „bag” jak „beg”, „pipes” jak „pajps”

hurling — /ˈhɜː.lɪŋ/ — „hɜː” jak długie „her”

Irlandia jest nazywana zieloną wyspą — dlatego zielony to kolor narodowy.

Shamrock (koniczynka) to symbol szczęścia i Irlandii.

St Patrick’s Day to bardzo radosne święto — ludzie ubierają się na zielono.

Hurling to jeden z najszybszych sportów na świecie.

W Irlandii często gra się na dudach — charakterystyczny dźwięk.

Bird: “Look! It’s our friend, the tortoise.“
Tortoise: “Hello.“

Hare: “I’m fast and you’re slow!“
Tortoise: “You’re riding a bike.“

Hare: “I can run. Can you run?“
Tortoise: “No, I can’t, but I can win a race.“

Hare: “I’m fast and you’re slow!“
Tortoise: “I’m slow, but I don’t stop.“

Hare: “I can win the race.“
Tortoise: “I’m walking. I can’t run.“

Bird: “The hare is sleeping.“
Tortoise: “I’m walking. I’m not stopping.“

Tortoise: “I’m the winner!“
Hare: “What? Oh no!“

Bird: “They’re laughing!“
Tortoise: “It’s OK. Let’s be friends.“

Hans Christian Andersen was a writer from Denmark. He wrote many well‑known fairy tales, like The Little Mermaid. He is famous because children all over the world read his stories.

The Brothers Grimm were two German writers, Jacob and Wilhelm. They collected old folk tales and wrote them down. Many of their stories, like Cinderella and Snow White, are still popular today. They are famous because they saved traditional fairy tales.

The Lumière brothers were inventors from France. They created one of the first film cameras and showed some of the first movies. Their short films were very simple but exciting for people at that time. They are famous because they helped start modern cinema.

The Wright brothers were inventors from the United States. They built the first successful airplane in 1903. They are famous because they started the age of flying.

J. M. Barrie was a Scottish writer. He wrote the story of Peter Pan, a boy who never grows up. His book is full of adventure and magic. He is famous because Peter Pan became one of the most loved characters in children’s literature.

Lewis Carroll was an English writer and mathematician. He wrote Alice’s Adventures in Wonderland. He is famous because he created a magical and imaginative world for children.

Tekst opisuje London Eye – bardzo duże koło w Londynie. Stoi obok rzeki Tamizy. Ludzie jeżdżą w szklanych kapsułach i oglądają miasto z góry. Przejażdżka trwa około 30 minut.

wheel – koło

capsule – kapsuła

river – rzeka

city – miasto

famous places – słynne miejsca

tourists – turyści

from above – z góry

slowly – powoli

Tekst używa czasu Present Simple, bo opisuje stałe informacje:

• It is very tall.
• The wheel moves slowly.
• People can ride in capsules.

Kiedy używamy? Do opisywania faktów, miejsc, wyglądu, działania rzeczy.

Choć nie ma ich dosłownie, tekst opisuje rzeczy, które można łatwo wyrazić tymi strukturami:

• There is a big wheel in London.
• There are 32 capsules.

Słowa, które mogą sprawiać problem

• London – /ˈlʌndən/ (nie london po polsku)
• Eye – /aɪ/ (jak „aj”)
• Thames – /temz/ (nie czytamy „th” i „es”)
• capsule – /ˈkæpsjuːl/
• bicycle – /ˈbaɪsɪkəl/
• tourists – /ˈtʊərɪsts/
• famous – /ˈfeɪməs/

Na co uważać?

• „th” w Thames NIE brzmi jak „th” → czytamy temz.
• „Eye” to jedno długie aj.
• W „bicycle” nie czytamy „y” jako „y”, tylko aj.

London Eye stoi obok rzeki Tamizy.

Ma 32 kapsuły.

Jedna przejażdżka trwa około 30 minut.

Koło porusza się powoli.

Z góry widać całe miasto i słynne miejsca.

To bardzo popularna atrakcja turystyczna.

1.What is the London Eye?

2.Where is it located?

3.What can people see from the top?

4.How long does one ride take?

5.How does the wheel move?

6.What are the capsules made of?

7.Why do tourists visit the London Eye?

8.What does the wheel look like?

9.How many capsules does it have?

10.Is it a popular place?

It is a big wheel in London.

It is next to the River Thames.

You can see the city and famous places.

It takes about 30 minutes.

It moves slowly.

They are made of glass.

Because they want to see London from above.

It looks like a big bicycle wheel.

It has 32 capsules.

Yes, it is very popular.

Albert Einstein was a famous scientist from Germany. He created the theory of relativity. His ideas changed how people understand time and space. He is famous because his work was very important for science.

Who was Albert Einstein?

Where was he from?

What did he create?

What is the theory of relativity?

What did his ideas change?

What do people understand better because of his ideas?

Why is Albert Einstein famous?

Why was his work important for science?

What two things does the text mention: time and what else?

Did Einstein’s work change science?

Albert Einstein was a famous scientist.

He was from Germany.

He created the theory of relativity.

It is a theory that explains time and space.

His ideas changed how people understand time and space.

People understand time and space better because of his ideas.

He is famous because his work was very important for science.

His work was important because it changed science.

The text mentions time and space.

Yes, Einstein’s work changed science.

W tekście pojawiają się podstawowe formy przeszłe:

• was – był
• created – stworzył
• changed – zmieniły

Past Simple opisuje fakty z przeszłości:

• Albert Einstein was a famous scientist.
• He created the theory of relativity.

Używany do faktów, które są nadal prawdziwe:

• is – jest
• people understand – ludzie rozumieją

Przykłady:

• He is famous because…
• People understand time and space.

Słowo because oznacza „ponieważ” i łączy zdania:

• He is famous because his work was very important.

Do zrozumienia tekstu potrzebne są znaczenia kilku kluczowych słów:

• scientist – naukowiec
• theory – teoria
• ideas – pomysły
• time and space – czas i przestrzeń
• important – ważny

To zdanie podrzędne wyjaśniające jak coś się dzieje:

• how people understand time and space

How = „jak”.

W tekście pojawiają się przymiotniki opisujące osobę i jej pracę:

• famous – sławny
• important – ważny

Alfred Nobel was a scientist and inventor from Sweden. He invented dynamite, which was used in building and construction. Later, he created the Nobel Prizes to reward people for important work. He is famous because these prizes are known all over the world.

W tekście pojawiają się podstawowe formy przeszłe:

• was – był
• invented – wynalazł
• was used – był używany
• created – stworzył

Past Simple opisuje fakty z przeszłości:

• Alfred Nobel was a scientist and inventor.
• He invented dynamite.

W tekście występuje prosta forma bierna:

• was used – „był używany”

Używana, gdy ważniejsze jest działanie niż wykonawca:

• Dynamite was used in building and construction.

Używany do faktów, które są nadal prawdziwe:

• is famous – jest sławny
• are known – są znane

Przykłady:

• He is famous because…
• These prizes are known all over the world.

Słowo because oznacza „ponieważ” i łączy zdania:

• He is famous because these prizes are known all over the world.

Do zrozumienia tekstu potrzebne są znaczenia kilku kluczowych słów:

• scientist – naukowiec
• inventor – wynalazca
• dynamite – dynamit
• building / construction – budownictwo
• prizes – nagrody
• important work – ważna praca

W tekście pojawiają się przymiotniki opisujące osobę i jej osiągnięcia:

• famous – sławny
• important – ważny

Neil Armstrong was an American astronaut. He was the first man to walk on the Moon in 1969. He said a very famous sentence about a “small step”. He is famous because he made history in space exploration.

Yuri Gagarin was a Russian cosmonaut. He was the first man to travel into space in 1961. His flight lasted only 108 minutes, but it was a huge achievement. He is famous because he opened the door to human space travel.

Pablo Picasso was a Spanish painter. He created many different styles of art, including Cubism. His paintings are colourful and very unique. He is famous because he changed modern art.

Leonardo da Vinci was an Italian painter and inventor. He painted the Mona Lisa, one of the most famous paintings in the world. He liked to study nature and machines. He is famous because he was a great artist with many talents.

New York City is one of the most famous cities in the world. It is a huge and very busy place with tall buildings, bright lights, and people from many countries. The city is known for its yellow taxis, crowded streets, and famous places like the Statue of Liberty, Times Square, and Central Park.

There are many attractions in New York. You can visit museums, walk in a big park, see skyscrapers, or try food from around the world. There is always something happening in the city, and it is full of energy and interesting things to see.

New York is different from most cities because it is very modern, very fast, and full of life. Many tourists visit it every year because there are so many things to do and explore.

Dziewczyna: Przepraszam. Czy może mi pani powiedzieć, jak dojść do muzeum?

Kobieta: Oczywiście. Jesteś teraz tutaj. Idź prosto i minij park. Potem skręć w lewo i idź do świateł, a następnie przejdź przez ulicę. Skręć w prawo i idź w dół North Street przez około pięć minut. Muzeum jest po prawej stronie.

Dziewczyna: Dziękuję!

• What is the name of this castle?
• Hang on! I’m looking for it in the guide book. It’s Glamis castle. There are ghosts there!
• No way! That’s scary.

• What are you doing now?
• I’m waiting to take a photo of Nessie.
  What is Nessie?
• It’s a monster that lives here in Loch Ness.
• Cool! Maybe it’s a dinosaur! Don’t forget the flash. It’s very cloudy today.
• Good idea.

Wielki Kanion jest jednym z siedmiu cudów natury na świecie. To długa, głęboka dolina rzeki Kolorado. Znajduje się w Arizonie, w USA. Kanion ma 446 kilometrów długości, a w niektórych miejscach ma dwa kilometry głębokości.

Widok ze szczytu kanionu jest niesamowity. Jest tam szklany most o nazwie Skywalk i możesz po nim chodzić oraz spojrzeć w dół, żeby zobaczyć dno kanionu pod sobą. Skały mają tam piękne kolory. Niektórzy odwiedzający lubią wędrować i zwiedzać kanion pieszo, a inni spływają w dół rzeki łodzią. Można nawet popłynąć pontonem (rafting).

Około czterech milionów ludzi odwiedza Wielki Kanion każdego roku. Ale trzeba tam uważać. To niebezpieczne miejsce, ponieważ skały są bardzo trudne do wspinania. Słońce w kanionie jest też bardzo gorące, a cienia jest niewiele. Trzeba zabrać ze sobą butelkę wody i kapelusz.